13-րդ դարի վերջին Ստեփանոս արք. Օրբելյանը Արատեսի վանքը իր կալվածքներով հանձնել է Նորավանքին՝ որպես ամառանոց, իսկ 1301 թվականին վանքին է նվիրել Գեղարքունիք գավառի ութ գյուղ: Վանքում 1303 թվականին գրիչ Խաչատուր Երզնկացին Ստեփանոս արք. Օրբելյանի պատվերով ընդօրինակել է Գրիգոր Նյուսացու «Մեկնութիւն ժողովողին» աշխատությունը: Վանքի տարածքում կան 10–17-րդ դարի խաչքարեր և տապանաքարեր:

Թեմա՝ Հարաբերություններ, համեմատականություններ, տոկոսներ

1.Գտե՛ք տառային արտահայտության արժեքը, եթե a = 3, b = 5 .

ա) 3 ⋅ a + 5 ⋅ b,=34

բ) 10 ⋅ (a + b) ։ 3,=?

գ) (a – b) ⋅ 4 + a ⋅ b,=-5

դ) 95 ։ b + 49 ։ a,=?

ե) (a – 7) ⋅ 8 + (b – 5) ⋅ 4,=-32

զ) (a – 7) ⋅ (b – 5)։=-4

2.Սեղանին դրված է ընկույզով լի հինգ փաթեթ։ Փաթեթներում կա

ընդամենը 100 ընկույզ։ Առաջին եւ երկրորդ փաթեթներում կա 52

ընկույզ, երկրորդում եւ երրորդում՝ 43, երրորդում եւ չորրորդում՝ 34,

չորրորդում եւ հինգերորդում՝ 30։ Քանի՞ ընկույզ կա փաթեթներից

ամեն մեկում։

3.Խնձորները չորանալիս կորցնում են իրենց զանգվածի 1/3-ը։ Որ­

քա՞ն խնձորաչիր կստացվի 1200 կգ թարմ խնձորից։

4.Բանվորը 8 ժ աշխատելու համար ստանում է 6000 դրամ։ Քանի՞

դրամ կստանա բանվորը 12 ժ աշխատելու համար։

Պատ.՝72000

5. 500 կգ հանքաքարից ստացել են 77 կգ պղինձ։ Ինչքա՞ն պղինձ

կստացվի 300 կգ հանքաքարից։

6. 15 սմ կողմով քառակուսի հախճասալիկները փոխարինում են

նորերով, որոնց կողմի երկարությունը 20 սմ է։ Քանի՞ նոր հախճա­-

սալիկ է պետք 80 հների փոխարեն։

7.Մեքենան ճանապարհի վերջնակետին է հասել 2 օրում։ Առաջին

օրն այն անցել է 450 կմ, երկրորդ օրը՝ առաջին օրն անցածի 4/3-­ը։

Յուրաքանչյուր 100 կմ ճանապարհն անցնելու համար մեքենան

ծախսել է 11 լ բենզին։ Քանի՞ լիտր բենզին է անհրաժեշտ եղել

ամբողջ ճանապարհն անցնելու համար։

Պատ.՝337,5

8) Զամբյուղում կա 300 խնձոր։ Գտե՛ք խնձորների քանակի 20 %-ը։

Պատ.՝600

9)Մի գյուղացին իր այգուց հավաքել է 1500 կգ խաղող, իսկ մյուսը՝

30 %-ով պակաս։ Ընդամենը քանի՞ կիլոգրամ խաղող են հավաքել

երկու գյուղացիները։

 

10)Զբոսաշրջիկն անցել է ճանապարհի ­2/5-ը։ Ճանապարհի քանի՞ տո­կոսն է նա անցել։

Պատ.՝25

Թեմա՝ Հավասարումներ

1.Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) 2 ⋅ 3 + 3 = 9,

բ) 1 — x = 14,

գ) 3 ⋅ (4 – x) = 2x + 1

դ) 5 ⋅ (9 – 9) + 6 ⋅ (2 – -5) = 1:

2.Առաջադրանքի համաձայն՝ բանվորների բրիգադը պետք է որոշ քանակությամբ մանրակներ պատրաստեր 12 օրում։ Սակայն բրիգադը, օրական պատրաստելով 60 մանրակ, առաջադրանքը կատարեց 8 օրում։ Օրական քանի՞ մանրակ պիտի պատրաստեր բրիգադը՝ առաջադրանքի համաձայն։

Պատ.՝5

3. Գործարանի երեք արտադրամասերում աշխատում են 900

բանվոր։ Առաջին արտադրամասում բանվորների քանակը 3անգամ մեծ է, քան երկրորդում, իսկ երրորդում 150-ով փոքր է,

քան առաջինում։ Քանի՞ բանվոր է աշխատում ամեն մի արտադրամասում։

Թեմա՝ Տասնորդական կոտորկաներ

1)Կատարե՛ք գործողությունները և համեմատե՛ք արդյունքները.

ա) 3,76 ⋅ 0,1 և 10,26 ⋅ 0,03,          դ) 4,25 ⋅ 11,1 և 56,8 ⋅ 0,2,

բ) 5,71 ⋅ 23 և 2,8 ⋅ 45,                   ե) 0,705 ⋅ 9,43 և 8,99 ⋅ 0,77,

գ) 1,92 ⋅ 8,4 և 17,5 ⋅ 0,8,               զ) 0,006 ⋅ 1000 և 100 ⋅ 0,083:

2) Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) x – 0,615 = 0,02 գ) 27 = x  – 10,0001,

բ) x – 18,2 = 124,01 դ) 654,1 = x – 5037,203։

3) Կատարե՛ք գործողությունները.

ա) (6,93 + 1,08) ⋅ 10 + (9,734 + 11,25) ⋅ 100

բ) (39,63 + 5,7) ⋅ 100 + (3,565 + 15,001)

4) Քառակուսու կողմի երկարությունը 3,72 դմ է։ Եթե քառակուսու կողմը մեծացվի 10 անգամ, ինչի՞ հավասար կլինի ստացված քառակուսու պարագիծը։

5) Կատարե՛ք գումարում.

ա)(–1,2) + (–3,4), գ) (–0,37) + (–6,23), ե) (–1,001) + (–2,456),

բ) (–8,75) + (–1,25) դ) (–4,38) + (–2,04), զ) (–18,203) + (–0,411)։

6) Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) (x + 324) + 18 = 555,           դ) (x – 90) – 617 = 1000,

բ) (x + 10) – 56 = 344,              ե) 136 + (x – 26) = 839,

գ) (x – 83) + 215 = 940,            զ) 405 + (x + 394) = 2505։

7) Գրե՛ք երկու կանոնավոր և երեք անկանոն կոտորակներ, որոնցից

յուրաքանչյուրի համարիչի և հայտարարի գումարը հավասար է 18‐ի։

8) Հետևյալ թվերը դասավորե՛ք աճման կարգով.

20-ի 7 %-ը, 15-ի 8 %-ը, 90-ի 3 %-ը, 100-ի 5 %-ը։